Laat me, om deze boekbespreking te beginnen, één ding duidelijk
stellen: ik heb nooit tot de aanbidders van Donald Trump behoort,
noch tot z’n verguizers. Dat is een positie die moeilijk vol te
houden valt – zo ongeveer de hele wereld lijkt tot het ene kamp of
het andere te horen en verwacht van een ander hetzelfde -, maar
beweren dat alles wat hij doet fout is of stellen dat alles wat hij
onderneemt goed is, is dat óók. Temeer omdat de Amerikaanse
president de ene dag dingen de hemel in prijst die hij de andere dag
verwerpt, omdat hij van bondgenoten wisselt zoals van ondergoed,
omdat hij zo onberekenbaar is als de pest. Iemand die ook maar
enigszins van hetzelfde ‘gedacht’ blijft, is dus noodgedwongen nu
eens tégen datgene waar Trump nu weer mee komt aandraven, dan weer
vóór. En als iemand écht averechts wil doen, dan is hij af en toe
tégen dingen waar hij toen Biden, Clinton, Obama of een van de twee
Bushen nog aan de macht waren voor was, en vóór dingen waar hij met
die ‘administraties’ aan de macht nog tegen was. Om maar te
zeggen dat we het allemaal, misschien niet uitgesproken maar toch in
de feiten, wel eens eens zijn met Trump en wel eens niet. Maar, en
dan kom ik aan dit boek toe, waar Clinton sprak met zijn sigaar in
andermans mond, Bush junior altijd net deed alsof hij een ranchero
was, Obama bij iedere speech steeds weer zijn best deed om als een
Bounty-versie van Martin Luther King Jr. te klinken, en Joe
Biden geeneens wíst wat hij achter die microfoon stond te doen,
heeft Trump nog het meest weg van een broken record met daarop
verwensingen, foute cijfers en eigendunk. Niet omdat hij dom is, daar
houd ik hem beslist niet voor, maar omdat hij z’n gebrek aan
standvastigheid op de een of andere manier moet camoufleren en die
camouflage zodanig verinwendigd heeft dat ze deel van hemzelf is
geworden. De meeste politici worden na een paar jaar lullen langzaam
een karikatuur van zichzelf, maar Trump heeft dat stadium met
warpspeed bereikt.
Niet zo heel erg raar dus dat zijn manier van spreken ook bij z’n eigen
kiezers een running gag is geworden, dat hij opduikt als
emoji, en dat er uiteindelijk iemand besloot wat creatiefs te gaan
doen met zijn eeuwige rants op sociale media. Iemand als Rob
Sears met name, “creative director at McCann Erickson
advertising agency”, dixit de flap van The Beautiful Poetry
of Donald Trump, uitgegeven bij Canongate Books in 2019 in
een “revised edition” van een boek dat voor het eerst
verscheen in 2017.
Iets “creatiefs” inderdaad, maar zou ik u daarom aanraden het boek,
mocht u het toevallig tegenkomen, te kopen? Niet echt. Want
‘creatief’ wil nog niet zeggen ‘goed’ en dat geldt ook met
betrekking tot de – dixit de flap – “All new biglier
edition” van dit – nog eens dixit de flap – “Strictly
unauthorised” boekje. Het knapste eraan, op het feit na dat je
een boekje van zo’n honderdvijftig bladzijden dat voor minstens de
helft uit witruimte bestaat voor een prijs van meer dan zestien euro
aan de man kan brengen (een prijs die ik er uiteraard niet voor
betaald heb: ik kocht het voor een euro of zo in een kringwinkel), is
namelijk de omslagafbeelding: Trump in kledij, pose, omgeving én
kleuren die verwijzen naar dichters en schrijvers uit de tijd van
William Butler Yeats. Die afbeelding ziet er niét gekunsteld uit,
niet in mekaar gepuzzeld, vrij realistisch, en dat in tegenstelling
tot het grootste gedeelte van de ‘gedichten’ in dit boek. Want
die zijn op z’n minst in mekaar gepuzzeld – ze bestaan uit
allerlei stukjes tekst uit toespraken, tweets, en dergelijke
meer (wie wil weten welke, kan steeds alle verwijzingen vinden op de
pagina náást het gedicht, een pagina die dus steeds voor amper
zoiets als een vijfde gevuld is) -, zijn zelden realistisch (zelfs
ondanks het feit dat Trump intussen nog zoveel jaar verder
geëvolueerd is in zijn karikatuurvorming), en door de band genomen
(op een paar uitzonderingen na) niet eens echt grappig (in welk geval
je de puzzelaar veel zou kunnen vergeven). Want dat het Rob Sears om
humor te doen was, mag toch wel blijken uit de vermelding op de flap
dat hij óók de auteur is van “humour titles Vladimir
Putin: Life Coach and Choose Your Own Apocalypse with Kim
Jong-Un & Friends”. Daarvoor is Sears duidelijk véél te
gebeten op Trump. Dat is nog niet zichtbaar in de eerste paragraaf
van de Editor’s notes die de gedichten voorafgaan: “It
is a little known alternative fact that the 45th President, Donald J.
Trump, has long been a remarkable poet. This book aims to redress
this oversight on the part of the literary world, and showcase his
finest and most revealing words in a previously unseen form. Whether
discoursing on politics, walls, gender issues or his own excellent
genes, Trump’s poems are nothing if not beautiful. Terrific, in
fact. Amazing. And they reveal a sensitive and shyly artistic side to
Trump that may prompt a reappraisal of the man even among his
critics.” Maar het wordt wel al veel duidelijker wat verder in
diezelfde Editor’s notes: “The great misapprehension
about DJT corrected by this volume, however, may be the idea that he
sees money and power as ends in themselves” en het blijft ook
gewoon plakken in de eenzijdig vijandige doeleinden van zowat elk van
de ‘gedichten’. Ik ga niet zeggen dat Sears ‘neutrale’
gedichten had kunnen maken, maar het is best mogelijk de draak te
steken met Trump (en met zo ongeveer eender wie, eerlijk gezegd)
zonder dat die draak op iedere bladzijde venijn moet overgeven, in
zoverre zelfs dat het venijn véél sterker aanwezig is dan de humor.
Maar goed, er zíjn uitzonderingen. Het gedicht I won!
bijvoorbeeld, waarvan de titel ontleend is aan een “Tweet
referencing US Presidential debate, 21 October 2016” en de
tekst slechts één regel lang is en uit The Apprentice komt,
een show die liep van 2004 tot 2017 en waarvan de eerste 14 seizoenen
ge-host werden door Trump: “Well, we’ve had some
disasters, but this is the worst”. Wat er dus als geheel zó uitziet:
I won!
Well,
we’ve had some disasters, but this is the worst
Grappig,
ongetwijfeld zelfs voor Trumps naaste omgeving. En voor Trump zelf,
zou ik zeggen, als ik er hem zou van verdenken veel aanleg voor humor
te hebben.
Hetzelfde geldt wat mij betreft voor het ‘gedicht’ Bad hombres:
I’ve known some bad dudes
I’ve been at parties
They want to do serious harm
I’ve seen and I’ve watched things like with guns
I know a lot of tough guys but they’re not smart
We’re dealing with people that are animals
But they are the folks I like the best – by far!
Of Slowly the hair dries (klaarblijkelijk een citaat uit een
vraaggesprek met Playboy in 2004):
It’s
a process that can take 18 months to two years
Of Does torture work?:
Listen you motherfuckers
Not everything is nice
Waterboarding
Sleep deprivation
Me singing “Call me maybe”
I’m not saying it’s pleasant but believe me, it works
Of Very big negotiations:
I’ve
never met a good negotiator that tells you he’s a good negotiator
-
-
-
-
-
I’m a good negotiator
Bijna had ik daaraan nog toegevoegd dat ik het óók wel grappig vond dat
Sears voor een ‘gedicht’ dat voor het grootste deel bestaat uit
de woorden “You’re fired” als titel My two favorite
words had gekozen, omdat voor mij ‘re niet meer is dan
een afkorting voor are en “You’re fired” dus drie
woorden telt, maar ‘het internet’ spreekt me wat dat betreft
tegen en zegt dat “You’re” een samentrekking is en
bijgevolg maar voor één woord telt, dus doe ik dat maar niet. Zoals
ik die euro niet had moeten uitgeven aan dit boek. Die páár leuke
gedichten maken het de plaats die het beslaat in mijn overvolle
boekenkasten niet waard.
Björn Roose

Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Ook iets te vertellen ? Ga je gang !